Je draait drie speedtests achter elkaar, op dezelfde laptop, zonder dat er iets aan je verbinding is veranderd. Ookla toont 850 Mbps. Fast.com komt uit op 620 Mbps. En nperf? Die geeft 910 Mbps aan. Welk getal gebruik je als je een klacht wilt indienen bij je provider, en welke tool meet er eigenlijk het meest eerlijk?
Voor glasvezelgebruikers is dit geen theoretische vraag. Juist omdat glasvezel symmetrische snelheden belooft en een extreem lage latency heeft, worden meetverschillen sneller zichtbaar dan bij andere verbindingen. Het verschil tussen tools is bij glasvezel groter dan je misschien verwacht, en de oorzaak zit vrijwel nooit in je eigen verbinding maar in de manier waarop de tool zelf meet.
Waarom glasvezel meetverschillen vergroot
Bij een ADSL-verbinding van 30 Mbps valt een afwijking van 5 Mbps nauwelijks op. Bij een glasvezelverbinding van 1 Gbit per seconde kan diezelfde afwijking oplopen tot 200 Mbps of meer. Glasvezel is sneller, maar ook veeleisender voor de meetinfrastructuur. Een testserver die de verbinding niet bijhoudt, een protocol dat buffers verkeerd inschat of een meetvenster dat te kort is: dat alles leidt tot een onderschatting van je werkelijke snelheid.
Bovendien meet glasvezel symmetrisch: upload en download zijn even snel. Dat is een voordeel, maar het maakt ook uploadverschillen tussen tools direct zichtbaar. Juist daarin zie je grote onderlinge verschillen wanneer je speedtests vergelijken wilt.
Wat er achter de schermen gebeurt voordat jij een getal ziet
Een speedtest is geen simpele stop-en-kijk meting. In de seconden vóór het resultaat verschijnt, kiest de tool automatisch een server, onderhandelt die server over het meetprotocol, bouwt een verbinding op en kiest een meetvenster om de snelheid te berekenen. Elk van die keuzes beïnvloedt het eindresultaat.
- Serverlocatie: hoe dichter de server, hoe minder netwerkhops en hoe hoger de gemeten snelheid.
- Protocol: TCP-gebaseerde tests meten anders dan UDP-gebaseerde tests, zeker bij hoge snelheden.
- Meetvenster: een korte burst geeft soms hogere pieken; een langere meting geeft een realistischer gemiddelde.
Tool 1: Speedtest.net (Ookla)
Ookla is de meest gebruikte speedtest ter wereld en heeft het grootste servernetwerk. Voor glasvezel is dat een voordeel: de kans op een nabije, goed verbonden testserver is groot. Maar er zit een addertje onder het gras. Veel servers in het Ookla-netwerk zijn gesponsord door providers. Dat betekent dat jouw provider mogelijk een eigen server in dat netwerk heeft draaien, die automatisch wordt gekozen. Het gevolg: je meet de verbinding naar de server van je eigen provider, niet het bredere internet. Dat kan de uitkomst met tientallen procenten opblazen ten opzichte van de realiteit.
Kies bij Ookla altijd handmatig een neutrale server, bij voorkeur van een partij die geen zakelijke relatie heeft met jouw internetaanbieder.
Tool 2: Fast.com
Fast.com wordt aangeboden door Netflix en meet via de Netflix-contentinfrastructuur. Dat klinkt logisch voor streamingkwaliteit, maar het vertelt je maar één ding: hoe snel je verbinding is richting Netflix-servers. Voor iemand die wil weten of Netflix soepel draait, is dat prima. Voor een volledige beoordeling van je glasvezelverbinding schiet Fast.com tekort. De uploadmeting is beperkt, de transparantie over de meetmethode is minimaal en de serverlocaties zijn niet instelbaar.
Gebruik Fast.com als aanvulling, niet als hoofdmeting.
Tool 3: nperf
nperf is minder bekend in Nederland, maar heeft een Europees servernetwerk dat relatief onafhankelijk is van grote providers. De tool meet zowel download als upload, heeft aandacht voor latency en jitter, en toont ook historische data per regio. Wij van Dc-webdesign.nl vinden nperf interessant juist omdat het soms dichter bij de contractbelofte van Europese providers uitkomt dan Ookla, zonder dat er een gesponsorde serverstructuur achter zit.
Het nadeel: de interface is wat minder intuïtief en de naam zegt de meeste gebruikers niets. Maar als je speedtests vergelijken serieus neemt, verdient nperf een plek in je testset.
Tool 4: Mijn Internet Test (ACM)
De Autoriteit Consument en Markt biedt een eigen meetinstrument aan via mijninternettest.nl. Dit is geen gewone speedtest. De tool meet over een langere periode en volgt een gestandaardiseerde methodiek die aansluit bij Europese regelgeving. Dat maakt de uitkomst juridisch relevant: als je een klacht wilt indienen bij je provider of bij de ACM zelf, is dit het enige meetresultaat dat echt gewicht heeft.
De tool is trager en minder spectaculair dan Ookla, maar voor contractcontrole is het de juiste keuze. Gebruik het zeker als je vermoedt dat je provider de beloofde snelheid structureel niet haalt.
Het servereffect: tot 30% afwijking door een verkeerde keuze
Tests waarbij automatisch de dichtstbijzijnde of de gesponsorde server wordt gekozen, kunnen tot 20 tot 30 procent hogere resultaten tonen dan tests op een neutrale, iets verder gelegen server. Bij een glasvezelverbinding van 1 Gbit per seconde is dat een verschil van 200 tot 300 Mbps. Dat is geen kleine ruis, dat is een fundamenteel ander beeld van je verbinding.
Ons advies: test altijd ook handmatig op een server in een andere stad of een andere provider, en vergelijk dat met de automatische keuze. Het verschil vertelt je meer dan het getal zelf.
Vergelijking van de vier tools
| Tool | Meetprotocol transparant | Servernetwerk | Uploadmeting | Geschikt voor klacht bij provider |
|---|---|---|---|---|
| Speedtest.net (Ookla) | Deels | Groot, maar deels gesponsord | Ja, volledig | Beperkt (gesponsorde servers) |
| Fast.com | Nee | Netflix CDN | Beperkt | Nee |
| nperf | Ja | Europees, onafhankelijk | Ja, volledig | Redelijk |
| Mijn Internet Test (ACM) | Ja, gestandaardiseerd | Gereguleerd | Ja | Ja, juridisch relevant |
Welke tool gebruik je wanneer?
Voor dagelijks gebruik en snelle indruk is Ookla prima, mits je een neutrale server kiest. Wil je weten of Netflix goed presteert, gebruik dan Fast.com als snelle check. Wil je een eerlijk Europees beeld van je verbinding, kies dan nperf. En als je een klacht wilt indienen of je provider wilt aanspreken op het niet nakomen van contractbeloftes, gebruik dan uitsluitend Mijn Internet Test van de ACM.
Zo maak je zelf een eerlijke meting
Wil je echt weten wat je glasvezelverbinding doet? Volg dan dit stappenplan.
Stap 1: Sluit je computer direct aan via een ethernetkabel op je router. Wifi introduceert zijn eigen variabelen.
Stap 2: Sluit alle andere programma’s en tabs die data gebruiken. Streamingdiensten, cloudsynchronisatie en updates verstoren het beeld.
Stap 3: Meet op drie verschillende momenten: vroeg in de ochtend, op een doordeweekse middag en in de avondspits (tussen 19:00 en 21:00 uur).
Stap 4: Gebruik bij elke meting zowel Ookla (met neutrale server) als nperf, en sluit af met Mijn Internet Test voor de officiële referentie.
Stap 5: Noteer alle resultaten, inclusief tijdstip en serverlocatie. Pas dan heb je iets dat je aan je provider kunt voorleggen.
Er is geen speedtest die in elke situatie de absolute waarheid geeft. Voor glasvezelgebruikers die een betrouwbaar beeld willen, kom je het verst met een combinatie van nperf voor een onafhankelijke meting en Mijn Internet Test van de ACM als je iets concreet wilt kunnen aantonen richting je provider. Ookla is breed inzetbaar, maar vraagt aandacht bij de serverselektie. Fast.com heeft een specifiek doel en is daarvoor bruikbaar, niet meer dan dat.
Wij van Dc-webdesign.nl volgen dit soort technische details graag, juist omdat de nuance achter een simpel getal veel zegt over hoe een tool werkt. Als je de volgende keer drie speedtests drie verschillende uitkomsten ziet geven, weet je in ieder geval welk getal er toe doet en waar de afwijkingen vandaan komen.
